Ақпарат
- Орналасуы
- Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданы
- Кезеңі
- 1701 – 2000
- Санаты
- Республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
- Түрі
- Қорым, Кешен
- Түрі
- Ансамбльдер мен кешендер
Дереккөздер
- Көшпелілер сәулеті – Еуразия тарихы мен мәдениетінің феномені // Монографиялар: Авторы: Әжіғали Серік, 2002 ж.
Сипаттама
Қаратөбе қорымы БСБ қарай 8 км жерде орналасқан, оның атауы қорым орналасқан шағын, бірақ аса биік үстірт атауымен байланысты. Кешен ірі (200-ден астам ескерткіштер) және әсіресе Бузачида үлкен құрметке ие. Атап айтқанда, мұнда адай руынан шыққан бірқатар көрнекті тұлғалар жерленген: ақын Абыл Тілеуұлы, Шотан-батыр Назарұлы, XIX ғ. 70-ші жылдардағы отаршылдыққа қарсы көтерілістің жетекшісі Досан Тәжиұлы және т.б. Соңғы жылдары олардың қабірлерінің үстіне жаңа ескерткіш-мемориалдар орнатылған, алайда, біздің ойымызша, олардың кеңістік-композициялық шешімі әрдайым сәтті бола бермейді.
Ең үлкен құндылық - XVI-XX ғасырдың басындағы дәстүрлі құлпытастар, олардың арасында көптеген ерекше үлгілер кездеседі. Сонымен, мұнда ескерткіштердің кішігірім пішіндері ерекше архаизммен ерекшеленеді, бұл жалпы пропорциялардың қарапайымдылығымен, жалпы өрескел орындау тәсілімен және сәндік ою-өрнектермен, атап айтқанда, үлкен сәндік элементтер мен «суреттерді» қолданумен, сондай-ақ материалымен (қоңыр әктас-құмтас) айрықшаланады: Мысалы, адамның бедерлі бейнесі бар стела; бүйірлерінде қарудың, жылқының «суреттері» ойылған құлпытастар; алдыңғы қабырғасы екі табиғи мүйіз тәрізді элементтермен безендірілген ерекше сандықтас және т.б. назар аудартады. Монументалды құрылыстардың ішінде қорымның орталық бөлігіндегі үлкен күмбезсіз кесене үлкен қызығушылық тудырады.