Абайдың республикалық әдеби-мемориалдық музейі

Музей ғимараты Әнияр Молдабайұлы тұрған екі қабатты зәулім үйде орналасқан. Ғимарат бүгінгі күнге дейін жақсы сақталған. Абай бұл үйде жиі тоқтаса, Әнияр Молдабайұлы да ұлы ақынның қолынан шыққан білімді қазақ жастарының көп өкілдерінің бірі. 1940 жылы ғимаратта музей ашылды. 1970 жылы музей қайта жаңғыртылды. Кейін музей бұрынғы орыс көпестері ағайынды Ершовтардың үйіне көшті. Қазіргі таңда музей көне әкімшілік ғимараты мен атақты ағартушы оқыған Ахмет Риза медресесі бар мешітті қамтитын біртұтас архитектуралық ансамбль. 1995 жылы Абайдың 150 жылдығын мерекелеу шеңберінде Жидебайда жаңа мемориалдық кешен ашылды. Музей қорлары Абай Құнанбаевтың шығармашылығы мен қоғамдық қызметінің көптеген қырларын ашатын көлемді материалдардан құралған. Музейдің негізгі залдары «Абай және оның заманы», «Жыл мезгілдері», «Бейнелеу өнеріндегі Абай», «Абайдың ақындық мектебі», «Абай және қазіргі заман», «Шығыс өлеңдері», «Абай шығармалары», «Абай халық жүрегінде», «Кәдесыйлар залы», «Ескендір поэмасы» атты экспозицияларға арналған. Бүгінгі таңда Абайдың «Жидебай-Бөрілі» мемлекеттік тарихи-мәдени және әдеби-мемориалдық музей-қорығына Семей қаласындағы Абайдың әдеби музейі мен Ахмет Риза медресесі, Бөрілі трактіндегі М. Әуезов музейі, Көкбай Жанатаев музейі кіреді. Көкбай ауылдық округінің Тақыр жолы, Құндызды ауылындағы Шәкір Әбенов музейі, сондай-ақ Шығыс Қазақстан облысының Үржар ауданында орналасқан Әсет Найманбаев музейі. Абай ауданында қорықтың жалпы ауданы 6400 гектарды құрайды. Оған 16 нысан кіреді, оның ішінде Жидебай алқабындағы Абайдың музей-үйі, Құнанбай құдығы, Зере мен Ұлжан бейіттері, «Абай-Шәкәрім» мемориалдық кешені, кешен мешіті, «Оспан көл» көлі. , Кеңгірбай бидің бейіті және т.б.