Ақпарат
- Орналасуы
- Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданы
- Кезеңі
- 301 – 1900
- Санаты
- Республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
- Түрі
- Қорым, Кешен, Мешіт, Жер асты мешіті
- Түрі
- Ансамбльдер мен кешендер
Дереккөздер
- Көшпелілер сәулеті – Еуразия тарихы мен мәдениетінің феномені // Монографиялар: Авторы: Әжіғали Серік, 2002 ж.
Сипаттама
Масат ата ортағасырлық қорымы Бостанқұм құмдарының солтүстік-батыс бөлігінде Үштаған кентінен ОШ-қа 25 км жерде орналасқан. Аңыз бойынша, қорым қалмақ шапқыншылығы кезінде Мешхедтен (бейіт атауы осыдан шыққан) осы жерлерге келген «әулиемен» байланысты. Масат-ата қалмақтармен күрес жүргізді, ал соңғылары оның басын кесіп тастағанда, «ол басын қолына алып, атқа секіріп, жоғалып кетті; оның жылқысының іздері осы уақытқа дейін байқалады».
Қорым ұзын жотада орналасқан, оның оңтүстік-батыс беткейінде ескерткіштерге материал ретінде қызмет еткен қатты әктастың жұмсақ ашық кен орындары бар. Мұнда оңтүстікке кіре беріске бағытталған жартылай жерасты, бір камералы мешіт орналасқан. Бейіт сонымен қатар түрікмен және қазақ бөліктерінен тұрады. Ескерткіштердің бірінші тобы (XIV-XVIII ғғ.) кесенемен және «Қойтас» типіндегі көптеген құлпытастармен ұсынылған. Олар көлемді шешімнің қатаңдығы мен лаконизмімен, алдыңғы тақта бөлігінде бұйра ойықтар-шаңырақтардың болуымен және декор мен эпиграфияның толық болмауымен сипатталады. Құлпытастарда таңбалар бар, кейде — қоржындардың рельефтері. Зерттелетін аймақта көп кездеспейтін еркек қой (қошқарлардың) төрт нақты мүсіні қорымның бұл бөлігінің өзіндік ерекшелігін көрсетеді.