Ақпарат
- Орналасуы
- Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданы
- Кезеңі
- 1001 – 2000
- Санаты
- Республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
- Түрі
- Қорым, Кешен
- Түрі
- Ансамбльдер мен кешендер
Дереккөздер
- Қазақстан. Ұлттық энциклопедия, Қазақ энциклопедиясы, Алматы, 2006 ж
Сипаттама
Уәли қорымы, ерте орта ғасырлардан (9 ғ.) бастап 20 ғ. басына дейінгі кең ауқымды хронологиясы бар табынушылық-мемориалдық халық сәулетінің ескерткіштері Маңғыстау облысының Сай – Утес бекетінен солтүстік-шығысқа қарай 63 км жерде орналасқан. Ауданы 2,5 га, онда 328 ескерткіш табылған. Ежелгі ескерткіштер қорымның оңтүстік-батыс бөлігін алып жатыр және дөңгелек, төртбұрышты, тікбұрышты және сопақша пішінді әктас тастардан жасалған қойтастар мен қоршаулармен ұсынылған.
Шығыс бөлігін антропоморфты мүсіндерге ұқсайтын шикі тастар немесе бұйра плиталар түріндегі құлпытастары бар ұқсас қоршаулар алады. Олардың ішінде ең маңыздысы – цилиндр тәріздес бас киімдегі адам фигурасының барельефі бар тақта. Қорымның оңтүстік жағында шағын бір камералы жерасты мешіті мен ашық қоршалған алаңдар орналасқан, олардың орналасуы олардың діндерді орындауға қызмет еткендігін көрсетеді. жерлеу рәсімі қажылық орны болды. Уәли хан қорымында 5 қорған, 3 қираған сағанатам мен 2 күмбезді кесене жақсы сақталған.
Ең көрнектісі - қорымның ортасындағы 2 сағанатам, олардың біреуі шебер Жолыбай Носымбаевпен 1925 жылы салынған. 1982 жылдан бастап ескерткіш мемлекет қорғауында.